Ataol Behramoğlu

Çatalca’da doğdu. Çocukluğunun ilk yılları Kars’ta geçti. İlk-orta öğrenimini babasının görevi nedeniyle bulundukları Çankırı’da tamamladı. 1966 yılında Ankara Üniversitesi D.T.C.F. Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. İlk şiir kitabı “Bir Ermeni General” 1965’te, 60’lı yıllar toplumcu şiirinin öncü yapıtları arasında kabul edilen “Bir Gün Mutlaka” 1969’da yayımlandı. 1970-74 yıllarında Londra, Paris ve Moskova’da yaşadı. Moskova Devlet Üniversitesi’nde Rus Dili ve Edebiyatı üzerine çalışmalar yaptı. Özellikle Paris’te, Türkiye’deki 12 Mart 1971 sonrası baskıcı yönetime karşı yürütülen savaşıma etkin olarak katıldı. Ülkeye döndükten sonra İstanbul Şehir Tiyatroları dramaturg kadrosunda görev aldı (1974-1980). 12 Eylül sonrasında “Ne Yağmur... Ne Şiirler” adlı şiir kitabının toplatılıp imhasına karar verilmesi üzerine, bir süre Selimiye Kışlası’nda gözaltında tutuldu. 1982’de Barış Derneği Davası nedeniyle tutuklandı. Cezaevinde bulunduğu sırada “Asya Afrika Yazarlar Birliği LOTUS Edebiyat Büyük Ödülü”nü kazandı. Yaklaşık bir yıllık tutukluluğun ardından serbest kaldıktan sonra ağır hapis cezasına çarptırılması nedeniyle 1984 sonunda ülkeden ayrıldı. Tüm suçlama ve mahkûmiyetlerin aklanmayla sona ereceği 1989’a kadar yaşadığı Paris’te, “Anka” adlı Türkçe-Fransızca edebiyat dergisini çıkardı. Sorbonne Üniversitesi “Centre de Poétique Comparée” bölümünün çalışmalarına katıldı. Bu yıllarda birçok ülkedeki toplantılarda, şiir dinletileri ve uluslararası edebiyat günlerinde şiirlerini okudu. Demokrasiye dönülmesi için yürütülen savaşımlarda yer aldı. Ülkeye dönüşünde Türkiye Yazarlar Sendikası Genel Başkanlığı’na seçilerek iki dönem bu görevde bulundu. Tüm ülkeyi şiirlerini okuyarak dolaştı. Toplumcu dünya görüşü, yenilikçi edebiyat anlayışı ve eylemci aydın kimliği ile çok sayıda okur kitlesinin sürekli ve eksilmeyen ilgisini kazandı. Kimileri ünlü müzikçilerce bestelenen şiirleri, belli başlı bütün dünya dillerine çevrilerek kitap, dergi ve seçkilerde yayımlandı. Şiir kitaplarının yanısıra deneme, eleştiri, gezi, çocuk yazını, tiyatro ve çeviri alanlarında da ürünleri bulunan Ataol Behramoğlu, Cumhuriyet gazetesinde köşe yazarıdır. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden emekli olduktan sonra çeşitli vakıf üniversitelerinde Rus Dili Edebiyatı profesörü olarak görev yapmaktadır. 2008’de Uluslararası Puşkin Madalyası ile ödüllendirilen ilk Türk şairidir.